Νέες μελέτες έχουν αποδείξει πως 5% των ασθενών που έχουν χρόνια συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης αναπτύσσουν οισοφάγο Barrett.

Οισοφάγος Barrett: Τί είναι

O οισοφάγος Barrett είναι μια προκαρκινική κατάσταση κατά την οποία το τοίχωμα του κατώτερου οισοφάγου, στην προσπάθειά του να αντισταθεί στο γαστρικό οξύ που παλινδρομεί, αντικαθίσταται από τοίχωμα που μοιάζει με αυτό του στομάχου.

Δυσπλασία Οισοφάγου: Χαμηλόβαθμη και υψηλόβαθμη δυσπλασία

Το τοίχωμα αυτό έχει μια αλλοίωση που ονομάζεται ‘εντερική μετάπλαση’ που είναι προκαρκινική. Από τους ασθενείς που έχουν οισοφάγο Barrett’s το 0.5% / έτος θα αναπτύξει καρκίνο οισοφάγου με ενδιάμεσα στάδια την χαμηλόβαθμη και την υψηλόβαθμη δυσπλασία του οισοφάγου.

Για να αντιμετωπισθεί ο οισοφάγος Barrett’s πρέπει πρώτα να διαγνωσθεί. Η διάγνωση γίνεται με ενδοσκόπηση [γαστροσκόπηση] κατά την διάρκεια της οποίας γίνεται λήψη βιοψιών. Όλοι οι ασθενείς που έχουν χρόνια συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης [καούρες, ξινίλες, βήχας, πόνος πίσω από το στέρνο…] πρέπει να υποβάλλονται σε ενδοσκόπηση για την εύρεση/αποκλεισμό του οισοφάγου Βarrett.

Aπό την στιγμή που ένας ασθενής διαγνώσκεται με οισοφάγο Barrett’s [χωρίς δυσπλασία] παρακολουθείται με ενδοσκόπηση ανά 2-3 έτη με σκοπό να ανευρεθεί η δυσπλασία ή ο καρκίνος σε πρώιμο στάδιο. To δεύτερο πρόβλημα με τον οισοφάγο Barrett είναι πως η δυσπλασία και ο καρκίνος είναι μικροσκοπικές και συνήθως δεν φαίνονται με το ανθρώπινο μάτι.

Για το λόγο αυτό, βασιζόμαστε σε τυχαίες [τυφλές] βιοψίες που λαμβάνονται κατά την διάρκεια της ενδοσκόπησης. Τελευταία έχουν ευτυχώς κατασκευασθεί ειδικά ενδοσκόπια που μπορούν και μεγενθύνουν την εικόνα πάνω από 100 φορές έτσι ώστε να φαίνονται παθολογικές περιοχές που είναι ‘αόρατες’ με τα κλασσικά ενδοσκόπια. Η μέθοδος αυτή λέγεται Μεγεθυντική Ενδοσκόπηση και εδώ και 3 χρόνια εφαρμόζεται και στην χώρα μας.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα στην παρακολούθηση και αντιμετώπιση των ασθενών με οισοφάγο Barrett είναι το πως θα αντιμετωπίσουμε τον ασθενή που αναπτύσσει υψηλόβαθμη δυσπλασία. Αν η περιοχή που έχει δυσπλασία φαίνεται στην ενδοσκόπηση τότε μπορεί να αφαιρεθεί με μια εξειδικευμένη τεχνική που ονομάζεται «ενδοσκοπική βλεννογονεκτομή» [endoscopic mucosal resection].

Αν η δυσπλασία δεν φαίνεται στην ενδοσκόπηση και ανακαλύπτεται μόνο στις βιοψίες, υπήρχε μέχρι τώρα μεγάλη δυσκολία στην αντιμετώπιση αυτών των ασθενών. Διάφορες μέθοδοι όπως η φωτοδυναμική θεραπεία, το argon laser plasma coagulation που εφαρμόσθηκαν στο παρελθόν έχουν το μειονέκτημα πως το βάθος διείσδυσης δεν είναι αρκετό και μένουν ‘θαμμένα’ παθολογικά κύτταρα κάτω από την περιοχή που εφαρμόσθηκε η τεχνική με αποτέλεσμα να μπορεί να εμφανισθεί καρκίνος στα επόμενα χρόνια.

HALO: Νέα μέθοδος ανίχνευσης της δυσπλασίας του οισοφάγου

Πρόσφατα αναπτύχθηκε μια πρωτοποριακή τεχνική που ονομάζεται radiofrequency ablation με το σύστημα HALO. Με την τεχνική αυτή που εφαρμόζεται κατά την διάρκεια της ενδοσκόπησης καταστρέφεται μέσω ραδιοκυμάτων πλήρως η δυσπλαστική περιοχή αλλά και όλoς ο οισοφάγος Barrett’s. Η παρακολούθηση των ασθενών αυτών έδειξε πως σε περισσότερες από 3000 βιοψίες που ελήφθησαν τα επόμενα χρόνια δεν παραμένουν παθολικά κύτταρα και η καταστροφή του Barrett είναι ολική.

Η τεχνική αυτή που εφαρμόζεται και στη χώρα μας φέρνει επανάσταση στην αντιμετώπιση των ασθενών με δυσπλαστικό αλλά και μη δυσπλαστικό οισοφάγο Barrett’s.

Προχωράμε λοιπόν με γρήγορα βήματα σε μια νέα εποχή που ο οισοφάγος Barrett θα καταστρέφεται με απόλυτη επιτυχία. Το σημαντικό βήμα που απομένει να γίνει είναι να βελτιωθεί η διάγνωση της κατάστασης αυτής και οι ασθενείς με οισοφάγο Barrett να μελετώνται από ενδοσκόπους εξειδικευμένους στις νέες ενδοσκοπικές διαγνωστικές και θεραπευτικές τεχνικές.

Οισοφάγος Barrett & Δυσπλασία Οισοφάγου: Συχνές ερωτήσεις

Τι προκαλεί οισοφάγο Barrett;

Ο οισοφάγος Barrett πιστεύεται ότι είναι μια επιπλοκή της νόσου της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, μια κατάσταση κατά την οποία οξέα από το στομάχι παλινδρομούν και ρέουν στον οισοφάγο.

Ο οισοφάγος Barrett είναι ιάσιμος ή απλά ελεγχόμενος;

Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι κάτω από τις σωστές συνθήκες (όπως η καταστολή των οξέων στο στομάχι) ο οισοφάγος Barrett μπορεί να αρχίσει να υποχωρεί σε ένα βαθμό. Επιπλέον υπάρχουν ορισμένες επεμβατικές θεραπείες που υπόσχονται σημαντική υποχώρηση του οισοφάγου Barrett, αλλά μπορεί να χρειαστούν αρκετές συνεδρίες και ο οισοφάγος Barrett να εμφανιστεί ξανά σε μικρότερη ωστόσο κλίμακα. Επιπλέον δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά εάν οι εν λόγω θεραπείες μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του οισοφάγου.

Ποιες είναι οι πιθανότητες ένας ασθενής με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση να αναπτύξει οισοφάγο Barrett;

Ο οισοφάγος Barett αναπτύσσεται σε περίπου 10 έως 20 τοις εκατό των ασθενών με χρόνια νόσο γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης ή σε εκείνους τους ασθενείς με φλεγμονή του οισοφάγου.

Τι πιθανότητες υπάρχουν ο οισοφάγος Barrett να εξελιχθεί σε οισοφαγικό καρκίνο;

Παρόλο που η σοβαρή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και ο οισοφάγος Barrett αποτελούν τους μεγαλύτερους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του οισοφάγου, το ακριβές ποσοστό του αυξημένου κινδύνου συζητείται. Περίπου 5% εκατό των ατόμων με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση αναπτύσσουν οισοφάγο Barrett. Μόλις Barrett διαγνωσθεί οριστικά, ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του οισοφάγου αυξάνεται 30 έως 125 φορές, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες.

Αν δεν εντοπιστεί οισοφάγος Barrett και συνεχίζονται οι καούρες θα χρειαστώ κι άλλη ενδοσκόπηση;

Οι ασθενείς που δεν διαγνώσθηκαν με οισοφαγίτιδα ή οισοφάγο Barrett στην αρχική τους ενδοσκόπηση δεν θα χρειαστεί να την επαναλάβουν, εκτός και αν υπάρξει σημαντική αλλαγή στα συμπτώματα. Ο λόγος είναι ότι εάν τα συμπτώματα καούρας είναι υπό έλεγχο, τότε είναι ασυνήθιστο να αναπτύξει ο ασθενής οισοφάγο Barrett ή καρκίνο του οισοφάγου. Αν δεν υπάρχει ιστορικό οισοφαγίτιδας και η καούρα σας ελέγχεται με ειδική διατροφή και φαρμακευτική αγωγή, μπορείτε να είστε αρκετά σίγουροι ότι δεν υπάρχει σημαντική βλάβη στον οισοφάγο.