Eνδοσκοπική μελέτη των προκαρκινικών καταστάσων στο στομάχι: Ατροφία, εντερική μετάπλαση, δυσπλασία

Εδώ και αρκετά χρόνια είναι γνωστό πως η κύρια αιτία καρκινογένεσης στο ανθρώπινο στομάχι είναι η λοίμωξη με ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού. Η μόλυνση με το ελικοβακτηρίδιο φαίνεται ότι λαμβάνει χώρα νωρίς στην ζωή μας και παρότι δεν είναι απολύτως γνωστός ο τρόπος μετάδοσης, στις αναπτυγμένες χώρες το 20% του πληθυσμού είναι θετικοί για το μικρόβιο αυτό.

Η καρκινογένεση στο ανθρώπινο στομάχι είναι μια διαδικασία που δεν γίνεται γρήγορα. Το ελικοβακτηρίδιο θα προκαλέσει φλεγμονή στο τοίχωμα του στομάχου [χρόνια γαστρίτιδα].

Οι περισσότεροι ασθενείς με χρόνια γαστρίτιδα θα σταματήσουν στο σημείο αυτό και δεν θα έχουν προβλήματα [συνήθως το ελικοβακτηρίδιο δεν προκαλεί συμπτώματα και θα ανακαλυφθεί τυχαία σε κάποια γαστροσκόπηση ή αλλή διαγνωστική εξέταση]. Σε λίγους ασθενείς το ελικοβακτηρίδιο θα προκαλέσει έλκος και σε πολύ λίγους θα οδηγήσει σε καρκίνο στομάχου.

Στους ασθενείς που θα αναπτυχθεί καρκίνος, πριν συμβεί αυτό προηγείται μια σειρά προκαρκινικών αλλοιώσεων που ονομάστηκε καταρράκτης του Correa που ήταν ο πρώτος που παρατήρησε και περιέγραψε την αλληλουχία των προκαρκινικών αλλοιώσεων που θα οδηγήσουν τελικά σε καρκίνο στομάχου.

Η πρώτη προκαρκινική αλλοίωση είναι η ατροφία, ακολουθεί η εντερική μετάπλαση και έπειτα η δυσπλασία [χαμηλόβαθμη και υψηλόβαθμη].

Είναι σημαντική η αναγνώριση των προκαρκινικών αλλοιώσεων στο στομάχι γιατί η ανεύρεση και παρακολούθηση των ασθενών αυτών πιθανά θα ανακαλύψει την υποομάδα που θα αναπτύξει καρκίνο και άρα είναι δυνατόν να διαγνωσθεί η νόσος σε πρώιμο και άρα ιάσιμο στάδιο. Εξάλλου είναι πια δυνατόν, αν ο πρώιμος καρκίνος πληρεί ορισμένα κριτήρια, να αφαιρεθούν πολλές βλάβες και ενδοσκοπικά.

Το πρόβλημα είναι πως τα κλασσικά συμβατικά ενδοσκόπια με τα οποία γίνονται οι γαστροσκοπήσεις δεν μπορούν να βρούν αυτές τις αλλοιώσεις καθώς αυτές συμβαίνουν σε μικροσκοπικό επίπεδο.

Τελευταία έχουν κατασκευαστεί μεγεθυντικά ενδοσκόπια που μεγεθύνουν την εικόνα 115 φορές και σε συνδυασμό με προηγμένες απεικονιστικές τεχνικές όπως η χρωμοενδοσκόπηση και το narrow band imaging μελετούν την μικροαρχιτεκτονική του τοιχώματος του στομάχου και είναι δυνατόν να ανακαλύψουν αυτές τις προκαρκινικές περιοχές ακόμη και χωρίς την λήψη βιοψιών.

Μετά από μελέτες στο ενδοσκοπικό τμήμα του Πανεπιστημίου του Νόττιγχαμ ανακοινώσαμε πως με την μεγεθυντική ενδοσκόπηση μπορούμε να διαγνώσουμε τόσο την λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού όσο και την γαστρική ατροφία και εντερική μετάπλαση με εξαιρετική διαγνωστική ακρίβεια.

endoskopiki-meleti-1

Στην εικόνα [Αnagnostopoulos et al, Endoscopy 2007] βλέπουμε αριστερά μια εξέρυθρη περιοχή στην κλασσική γαστροσκόπηση που αρχικά διαγνώσθηκε σαν απλή γαστρίτιδα.Στην ενδελεχή μελέτη με μεγεθυντική γαστροσκόπηση φάνηκε διαταραχή στην μικροαγγειακή αρχιτεκτονική δηλαδή πρώιμος γαστρικός καρκίνος.

endoskopiki-meleti-2

Ο φυσιολογικός γαστρικός βλεννογόνος [1], η ελικοβακτηριδιακή γαστρίτιδα [2,3] και η γαστρική ατροφία [4[ όπως φαίνονται με την μεγεθυντική ενδοσκόπηση.